Selecteer een pagina

Net als onze westerse wereld heeft ook het oosten eeuwenoude tradities. Een van deze tradities uit het oosten is de filosofie van het boeddhisme. Vaak word het geassocieerd met meditatie en rust. Dit is natuurlijk waar, maar er zit nog veel meer achter deze manier van leven en kijken. Wat betekend deze levensfilosofie nou eigenlijk voor de westerse kunstgeschiedenis en ons hedendaagse leven? De Japanse boeddhistische filosofie heeft drie karakteristieken. Alles is vergankelijk, constant in verandering & imperfect. Doordat dingen vergankelijk zijn, zijn dingen incompleet. Daarnaast is er geen onveranderlijke essentie, ziel of zelf. We zien hierin dus een liefde voor verandering en beweging. Deze liefde voor vergankelijkheid en de essentie van hoe het is om mens te zijn zien we terug in de kunstgeschiedenis, maar ook in het hedendaagse.

Wie het werk van Vincent van Gogh wel eens heeft gezien zal zeker niet ontkennen dat Van Gogh zich ook heeft laten inspireren door Japan. De Japanse prentkunst was een van Vincents grootste inspiratiebronnen. Hij zag de Japanse houtsnedes even hoog als de westerse kunstgeschiedenis. Wat Vincent zo boeide was de liefde voor de details van de natuur & het alledaagse. Deze liefde voor het natuurlijke zien we ook terug in het werk van David Hockney. David Hockney liet zich inspireren door verandering in natuurlijke processen. Denk hierbij aan de verandering van seizoenen. Ook in zijn eerdere werk zoals ‘splash’ die hij vervaardigde in Los Angeles zien we een liefde terugkomen voor beweging die zo typerend is voor de Japanse boeddhistische levensfilosofie. Peter Lindbergh, bekend om zijn zwart wit portretten, is ook aan dit rijtje toe te voegen. Een bekende uitspraak van de kunstenaar: ‘If photographers are responsible for creating or reflecting an image of women in society, then I must say, there is only one way for the future, and this is to define women as strong and independent. This should be the responsibility of photographers today: to free women, and finally everyone, from the terror of youth and perfection’. Met deze uitspraak is ook zeker een link te leggen met het accepteren van imperfecties en het omarmen van het natuurlijke proces van ouder worden dat ook typerend is voor de Japanse boeddhistische filosofie. Architect Frank Gehry heeft zich ook laten inspireren door beweging. ‘For me, every day is a new thing. I approach each project with a new insecurity, almost like the first project I ever did. And I get the sweats. I go in and start working, I’m not sure where I’m going. If I knew where I was going, I wouldn’t do it’. Deze incompleetheid en het toelaten van het intuïtie is typerend voor zijn gebouwen. De bovenstaande kunstenaars zijn verbonden doordat ze inspiratie halen uit de natuur, de beweging van het leven, het natuurlijke proces & daardoor ook het terughalen van het menselijke en het universele. In onze hedendaagse westerse samenleving zien we deze manier van leven ook terugkomen. De hedendaagse binnenhuisarchitect & kunstverzamelaar Axel Vervoordt staat bekend om zijn levenskunst. Axel Vervoordt laat zich inspireren door de Japanse Wabi Sabi filosofie. Ook voor hem is kunst gemaakt door tijd een belangrijk aspect. Kunst word in zijn gedachtegoed teruggebracht naar het universele, de eenvoud, en het natuurlijke proces.

Het verbinden van het  oosten met het westen en het klassieke met het hedendaagse, om zo terug te komen bij het universele dat ons allemaal met elkaar verbind: de constante beweging van het leven.

N